عطا ملك جوينى

92

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

جانب جيجكان بيكى « 1 » بقاتيمور « 2 » را با لشكر قبايل اويرات « 3 » و از دامادان و امرا و نوينان بزرگ از هر طرفى جماعتى بزرگان كه تفصيل اسامى ايشان تطويلى تمام « 4 » داشته باشد موسوم كرد ، و بجانب ختاى ايلچيان را بطلب استادان منجنيقى و نفطاندازان روان گردانيد از ختاى

--> تكودر ، - تكودار پسر اوّل موچى بن جغتاى بن چنگيز خان است كه در وقت حركت هولاكو بايران از جانب الوس جغتاى بمدد هولاكو آمد ، چنان كه ملاحظه مىشود در چهار نسخه از جهانگشاى و جامع طبع كاترمر و مختصر الدّول همه صريحا واضحا حرف اوّل اين كلمه را تاء مثنّاة فوقانيّه دارند ، مسيو بلوشه در جامع 158 اين كلمه را نكودار با نون تصحيح كرده است و در حاشيه گويد نگودر در مغولى بمعنى « اوّلين » و « نخستين » است يعنى چون وى پسر اوّل موچى بوده است بدين نام موسوم گرديده ، مسيو هوارت در « روزنامهء آسيائى » سال 1914 ماه سپتامبر و اكتوبر ص 459 اين وجه تسميه را تضعيف مىنمايد و تكودار بن هولاكو معروف بسلطان احمد را كه هفتم پسر هولاكو بود نه نخستين پسر او و در ضبط نام او هيچ جاى شك نيست ( رجوع بمقدّمهء ج 1 جهانگشاى ص نب ) براى نقض اين وجه اشتقاق شاهد مىآورد ، ( Mr . Cl . Huart , Journal asiatique , Septembre - Octobre 1914 , p . 459 ) . كذا فى ا ه ، ب د ز ح : موحى ج ندارد ، - موچى كه در جامع 156 ، 158 همه‌جا باسم موچى يبه مسطور است پسر اوّل جغتاى بن چنگيز خان است ، ( 1 ) آ : حيحكان بيكى ؟ ؟ ؟ ، ب : حنحكان ؟ ؟ ؟ بيكى ؟ ؟ ؟ ، ز : حيحكان بيكى ؟ ؟ ؟ ، ه : حپحكان پكى ؟ ؟ ؟ ، د : جبجكان ؟ ؟ ؟ بپكى ؟ ؟ ؟ ، ج : جنجكان بيكى ؟ ؟ ؟ ، ح : حبكان ؟ ؟ ؟ تنكى ، - چيچكان بيكى نام دختر دوّم چنگيز خان است كه او را بتورالچى گورگان پسر پادشاه قوم اويرات به شوهر داده بود ، رجوع كنيد بج 2 ص 242 ، و جامع طبع برزين ج 1 ص 101 - 102 ، 107 - 108 ، و ج 2 ص 128 ، ( 2 ) آ : بقاتيمور ؟ ؟ ؟ ، ز : بوقايتمور ، ح : بوقايتمور ؟ ؟ ؟ ، ب : توقايتمور ، د : توقاتيمور ، ج : تغانتمور ، جامع طبع برزين ج 1 ص 101 - 104 و طبع كاترمر ص 290 ، 310 ، 340 هردو و همه‌جا : بوقاتيمور ، و همچنين در مختصر الدّول لابن العبرى ص 460 ، - اين بوقاتيمور پسر تورالچى گورگان پسر پادشاه قوم اويرات و مادرش چيچكان بيكى دختر دوّم چنگيز خان است ، وى از جانب مادرش با لشكر قبايل اويرات بمدد هولاكو بايران‌زمين آمد و در سنهء 658 درگذشت ، رجوع نيز بجامع التّواريخ در مواضع مذكوره در حاشيهء قبل ، ( 3 ) ح : اوبرات ، ب : اوبرات ؟ ؟ ؟ ، ز : اوترات ، د ندارد ، ( 4 ) آ ج ه ندارند ،